به گزارش خبرگزاری حوزه، آیت‌الله عباس کعبی در مراسم بزرگداشت آیت‌الله سیدجعفر مرتضی عاملی که امروز در سالن همایش مجمع جهانی اهل‌بیت(ع) در قم برگزار شد، با اشاره به جایگاه علمی و پژوهشی این عالم برجسته اظهار کرد: آیت الله عاملی از برجسته‌ترین محققان تاریخ اسلام، به‌ویژه تاریخ صدر اسلام، سیره پیامبر اکرم(ص) و خاندان مطهر ایشان به شمار می‌رود و آثار ارزشمند وی نقش مهمی در بازخوانی مستند و نقادانه تاریخ اسلام دارد.
تاریخ‌نگاری بر پایه نقد، تحقیق و حقیقت‌جویی
وی با تشریح روش علمی آیت الله عاملی در مطالعات تاریخی بیان کرد: روش تاریخی ایشان بر نقد، تحقیق و پرهیز از پذیرش بی‌چون‌وچرای گزارش‌های مشهور استوار بود. از نگاه علامه عاملی، تاریخ‌نگاری صرفاً نقل رخدادها نیست، بلکه فرآیندی علمی است که از طریق گردآوری روایات، بررسی دقیق اسناد و مضامین و مقایسه آن‌ها با قرائن و شواهد تاریخی شکل می‌گیرد.
نایب رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم افزود: آیت الله عاملی با توجه به گرایش‌ها و دیدگاه‌های مؤلفان، میان روایت تاریخی و حقیقت تاریخی تفکیک قائل می‌شد؛ زیرا از منظر ایشان، شهرت یک گزارش تاریخی لزوماً به معنای انطباق آن با واقعیت نیست و نمی‌توان صرفاً به دلیل شهرت یک نقل، آن را پذیرفت.
آیت‌الله کعبی خاطرنشان کرد: در روش پژوهشی این محقق برجسته، نقد سند و نقد متن در کنار یکدیگر قرار داشت. ایشان علاوه بر بررسی زنجیره راویان، مضمون روایت را با وقایع ثابت تاریخی، قرائن عقلی و شواهد موجود می‌سنجید و زمینه‌های سیاسی و اجتماعی شکل‌گیری، انتشار یا تحریف برخی گزارش‌های تاریخی را نیز مورد توجه قرار می‌داد.
«الصحیح من سیره النبی الأعظم»؛ نمونه‌ای از بازخوانی انتقادی تاریخ اسلام
وی در ادامه با اشاره به برخی آثار برجسته آیت الله عاملی گفت: کتاب «الصحیح من سیره النبی الأعظم(ص)» از مهم‌ترین آثار ایشان به شمار می‌رود که نمونه‌ای روشن از بازخوانی انتقادی تاریخ اسلام و پرهیز از تقلید و تبعیت صرف از گزارش‌های مشهور تاریخی است.
عضو مجلس خبرگان رهبری با اشاره به کتاب «مأساة الزهراء(س)» اظهار کرد: این اثر نیز در پاسخ به برخی مباحث معاصر درباره نقل واقعه شهادت حضرت زهرا(س)، از جمله انکار مسئله شکستن پهلوی آن حضرت، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است و نشان‌دهنده اهتمام علامه عاملی به بررسی مستند و علمی وقایع تاریخی مرتبط با اهل‌بیت(ع) است.
آیت‌الله کعبی از دیگر آثار این عالم برجسته به کتاب‌های «علائم ظهور»، «مدینه الخضراء»، «احادیث جناب عایشه» و «کربلاء فوق الشبهات» اشاره کرد و افزود: وجه مشترک این آثار، روش علمی و تحقیقی مؤلف در گردآوری گزارش‌ها، نقد سند و متن، سنجش قرائن و بازسازی دقیق وقایع تاریخی است. علامه عاملی تاریخ را صرفاً مجموعه‌ای از حوادث گذشته نمی‌دانست، بلکه آن را در پیوند با آگاهی تمدنی، منظومه فکری اسلام و نقش محوری اهل‌بیت(ع) مورد بررسی قرار می‌داد.
پیوند پژوهش‌های تاریخی با انقلاب اسلامی و اندیشه مقاومت
نایب رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ابعاد فکری و اجتماعی میراث علمی آیت الله عاملی تصریح کرد: بخشی از میراث علمی ایشان در ارتباط با انقلاب اسلامی، مقاومت و حکومت اسلامی قابل بررسی است. آثار ایشان درباره زندگی سیاسی ائمه اطهار(ع)، سیره امام حسین(ع)، امام علی(ع) و امام جواد(ع)، موضوعات مهمی همچون مشروعیت سیاسی، عدالت، مقابله با انحراف، مدیریت منازعه و مقاومت سیاسی را مورد توجه قرار داده است.
وی افزود: علامه عاملی در بررسی سیره سیاسی ائمه اطهار(ع)، به تبیین مبانی و شاخصه‌های حکومت دینی و چگونگی مواجهه پیشوایان معصوم(ع) با انحرافات سیاسی و اجتماعی می‌پرداخت و از این منظر، آثار ایشان ظرفیت قابل توجهی برای فهم مسائل سیاسی و اجتماعی جهان اسلام دارد.
توجه ویژه به مبانی فقهی حکومت اسلامی و ولایت فقیه
آیت‌الله کعبی با اشاره به پژوهش‌های آیت الله عاملی درباره عهد مالک اشتر و روایت عمر بن حنظله در موضوع ولایت فقیه اظهار کرد: ایشان در بررسی روایت عمر بن حنظله، به‌جای اکتفا به تعبیر «مقبوله»، بر صحیحه بودن روایت و مبانی تصحیح سند آن تأکید داشت.
وی خاطرنشان کرد: آیت الله عاملی در آثار خود ابعاد مختلف شرعی حکومت، رهبری سیاسی، عدالت و مسئولیت حاکم را مورد بررسی قرار می‌داد و تلاش می‌کرد مبانی فقهی و روایی حکومت اسلامی را با رویکردی علمی و مستند تبیین کند.
مقاومت از نگاه علامه عاملی، فراتر از رویارویی نظامی بود
عضو مجلس خبرگان رهبری در ادامه با اشاره به حضور آیت الله عاملی در میان رزمندگان و مجاهدان گفت: حضور ایشان در کنار رزمندگان و مجاهدان نشان‌دهنده پیوند میان اندیشه و عمل در شخصیت این عالم مجاهد بود. از نگاه علامه عاملی، مقاومت به رویارویی نظامی محدود نمی‌شود، بلکه ابعاد فرهنگی، اجتماعی و سیاسی نیز دارد و در این میان، مقاومت رسانه‌ای و حفظ آگاهی سیاسی امت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
آیت‌الله کعبی با تأکید بر اهتمام آیت الله عاملی به مقابله با انحرافات سیاسی اظهار کرد: ایشان در آثار و فعالیت‌های خود همواره بر ضرورت مقابله با انحراف سیاسی و نپذیرفتن مشروعیت آن در طول تاریخ تأکید داشت و تلاش می‌کرد با تکیه بر معارف اهل‌بیت(ع)، مبانی صحیح شناخت و مواجهه با جریان‌های انحرافی را تبیین کند.
نایب‌رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در پایان، میراث علمی و فکری آیت‌الله سیدجعفر عاملی را مجموعه‌ای ارزشمند از پژوهش‌های تاریخی، فقهی، سیاسی و تمدنی دانست که می‌تواند در شناخت عمیق‌تر تاریخ اسلام، تبیین سیره اهل‌بیت(ع) و فهم مبانی حکومت اسلامی و مقاومت مورد استفاده پژوهشگران و علاقه‌مندان قرار گیرد.
انتهای پیام/
نظر شما